Trump herhaalt claim dat Denemarken Groenland aan VS gaf

Donald Trump zei in de nacht van zaterdag op zondag, tijdens een verkiezingsbijeenkomst in de Amerikaanse staat Georgia, dat Denemarken Groenland aan de Verenigde Staten heeft gegeven. Volgens hem wordt daar weinig over bericht. Zulke bijeenkomsten houdt Trump geregeld, om campagne te voeren voor kandidaten van zijn Republikeinse Partij. Dat doet hij ook buiten zijn eigen verkiezingen om. Georgia is een staat waar de uitslag van verkiezingen vaak nauw is. Republikeinen en Democraten bestrijden elkaar daar daarom extra hard. Volgens Trump gaat het akkoord over Groenland de geschiedenis in als de beste vastgoeddeal die ooit is gesloten. Die uitspraak herhaalde hij bij deze gelegenheid.

Groenland is met afstand het grootste eiland ter wereld. Het is een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken, met eigen bestuur in de hoofdstad Nuuk voor de meeste binnenlandse zaken. Defensie en buitenlands beleid blijven een zaak van Kopenhagen. Trump toont al jaren veel interesse in het eiland. Groenland is rijk aan grondstoffen en ligt strategisch tussen Noord-Amerika en Europa. Die route wordt voor grote mogendheden belangrijker, nu het Arctische ijs afneemt en er meer scheepvaart en grondstofwinning mogelijk wordt. Denemarken is, net als de Verenigde Staten en Noorwegen, lid van de NATO. Groenland valt via Denemarken onder het bondgenootschap, zonder zelf lid te zijn.

Zijn uitspraak van dit weekend verwijst naar een veiligheidsakkoord tussen drie partijen. Groenland, de Verenigde Staten en Denemarken ondertekenden het, volgens het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken, op 22 september 2026 in New York. Het akkoord wijzigt en vult het verdedigingsverdrag aan dat de twee landen al op 27 april 1951 sloten. Tot dit akkoord hadden de Amerikanen, op basis van dat verdrag van 1951, alleen rechten op Pituffik Space Base. Dat is de Amerikaanse basis in het noordwesten van het eiland. Met het nieuwe akkoord krijgen de Verenigde Staten toegang tot de rest van het grondgebied van Groenland, inclusief de territoriale wateren.

Volgens het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken voorziet het akkoord van september daarnaast in de modernisering en uitbreiding van Pituffik Space Base zelf. Er komt bovendien een nieuw Amerikaans Defense Area bij Narsarsuaq, in het zuiden van Groenland, en bij Mestersvig, aan de oostkust van het eiland. Daarmee breidt het Amerikaanse leger zijn aanwezigheid op Groenland uit van één vaste locatie naar drie. Pituffik, voorheen Thule Air Base, is al decennia de belangrijkste Amerikaanse basis in de Arctis. De basis speelt een rol bij de vroegtijdige waarschuwing tegen raketaanvallen op Noord-Amerika. Narsarsuaq heeft al sinds de Tweede Wereldoorlog een vliegveld, destijds aangelegd door het Amerikaanse leger onder de codenaam Bluie West One, als tussenstop tussen Noord-Amerika en Europa. Mestersvig in Oost-Groenland is vooral bekend van een kleine landingsbaan. Die wordt geregeld gebruikt voor mijnbouw en wetenschappelijk onderzoek in het dunbevolkte oosten van Groenland.

De ondertekende tekst van het akkoord zelf staat online, in het Deens, Groenlands en Engels, zoals het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken die publiceerde. Een directe reactie van de Deense of Groenlandse regering op Trumps uitspraak dat Denemarken Groenland gaf, is er vooralsnog niet.